Κρίσεις, σχόλια και σκέψεις πάνω στο πόνημα του Θαν. Καλλιανιώτη «Η ισπανική γρίπη του 1918 στη μεσημβρινή Δυτική Μακεδονία»

Άλλο ένα έργο του φάρου της τοπικής Ιστορίας είδε το φως της δημοσιότητας την 8^η του Απρίλη 2020. Έχοντας αναγνώσει πολλάκις, σχεδόν όλο το συγγραφικό του έργο, εύκολα γίνεται αντιληπτό, από τις πρώτες κιόλας αράδες, ότι δεν διαφέρει σε τίποτα από κάθε προηγούμενο, αφού κι εδώ συναντά κανείς υπερπληθώρα πηγών τις οποίες διαχειρίζεται αψόγως, εν ολίγοις κριτικάρει κι ερμηνεύει, τολμά και φαντάζεται. Δεν παραθέτει απλώς.

Σ' έχω δει κάπου, κάπου σε ξέρω!

Διαβάσαμε τις προάλλες (11.11.15) σε δημοσιευθείσα συνέντευξη ακαδημαϊκού, απόψεις του περί της περιόδου του Εμφυλίου Πολέμου. Διαχωρίζονται σ' αυτή, οι Ιστορικοί από τους λοιπούς επιστήμονες, ως οι κυρίως εκπαιδευμένοι στην έρευνα αρχείων και την κριτική τους προσέγγιση. Επιπροσθέτως, θεωρούνται ως οι βασικοί πάροχοι γνώσεων και υλικού μελέτης προς έτερους που θέλουν να ερευνήσουν την ίδια περίοδο. Απ' την άλλη, οι διαφοροειδείς επιστήμονες, εμπλουτίζουν κι αυτοί με τη σειρά τους τη γνώση, αφού προσεγγίζουν με νέες μεθόδους και εργαλεία τα γεγονότα, διευρύνοντας έτσι τη γνώση μας γι' αυτά και βοηθώντας στην πληρέστερη ερμηνεία των, που είναι και ο υπέρτατος σκοπός της Επιστήμης.

Οικιστική διαμόρφωση Κόζιανης

Με κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο, ανοίγετε εργασία του γράφοντος σχετικά με τις απαρχές της Κόζιανης:

https://drive.google.com/file/d/0B9w3CZuKl5HUYkIyeWJfaGpON0E/view?usp=sharing

Iστορία και μνήμη

Οι κατωτέρω αράδες εγράφησαν για την παρουσίαση του τόμου του Γιώργου Κόκκινου, Το ολοκαύτωμα. Η διαχείριση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα, Gutenberg, Αθήνα 2015, σσ. 368 που πραγματοποιήθηκε την εσπέρα της ακρινής Παρασκευής του Οκτώβρη 2015 (ήγουν 30.10.15) στο Λαογραφικό, Ιστορικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο της Κοζάνης.

Ν. Α. Καραφύλλης (έφ. Ανθυπολοχαγός Πεζικού), Ημερολόγιον Εκστρατείας (2στηλες φωτοτυπίες ημερολογίου), Βελούζινα Οκτώβριος 1917, σσ. 4-5

Με κλικ στον κατωτέρω σύνδεσμο, ανοίγετε σε νέα σελίδα εργασία μεταγραφής και ερμηνείας ανέκδοτου ημερολογίου εκστρατείας που εκπονήθηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού μαθήματος Ζητήματα πηγών στην Ιστορία (διδ. Ανδρέας Ανδρέου) για το α΄ εξ. του ακαδ. έτους 2014-2015:

https://drive.google.com/file/d/0B9w3CZuKl5HUYnllY3VveENsS1k/view?usp=sharing

Barton C. Keith, «Primary sources in History: breaking through the myths», The Phi Delta Kappan, Vol. 86, No. 10, εκδ. Phi Delta Kappa International, Virginia Jun 2005, pp. 745-753

Με κλικ στον κατωτέρω σύνδεσμο, ανοίγετε σε νέα σελίδα εργασία μετάφρασης και κριτικής προσέγγισης που εκπονήθηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού μαθήματος Διδακτική της Ιστορίας (διδ. Κώστας Κασβίκης) για το α΄ εξ. του ακαδ. έτους 2014-2015:

https://drive.google.com/file/d/0B9w3CZuKl5HUQV9aRXFsZUtlZDg/view?usp=sharing

Πώς το παρελθόν γίνεται Ιστορία;

Ο παρακάτω σύνδεσμος ανοίγει οπτική παρουσίαση που συνόδευσε την παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Λιάκου, Πως το παρελθόν γίνεται Ιστορία;, ε΄ εκδ., εκδ. ΠΟΛΙΣ, Αθήνα 2012 ως μέρος εξέτασης για το μάθημα Εισαγωγή στην ιστορική έρευνα: επιστημολογικές προσεγγίσεις με διδάσκοντα τον Γιώργο Κόκκινο:

https://drive.google.com/file/d/0B9w3CZuKl5HUbnZFcVZKTW1wNjA/view?usp=sharing

Παρουσίασις βιβλίου Γ. Κόκκινου

Κόκκινος Γιώργος, Το Ολοκαύτωμα. Διαχείριση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2015, σσ. 368


Παρατίθενται επιγραφές και συνόψεις επικείμενων ομιλιών (της 30ης Οκτώβρη 2015):

Πνευματικά αρτύματα

Μας εστάλησαν προσφάτως, χειρί ταχυδιανομέως, το Ολοκαύτωμα (Κόκκινος Γιώργος, Το Ολοκαύτωμα. Η διαχείρηση της τραυματικής μνήμης: θύτες και θύματα, Gutenberg, Αθήνα 2015) -πόνημα προς παρουσίαση την ακρινή Παρασκευή του τρέχοντος μηνός- συνοδεία 3 καλαίσθητων εκδοτικά τομιδίων ως αντιδώρου.

Ευχαριστούμε θερμά συγγραφέα και εκδότη για την γαλατική τους αβρότητα.

Σχολικά εγχειρίδια και γραφιδοπόλεμοι

Κλικάροντας στον παρακάτω σύνδεσμο, ανοίγει οπτική παρουσίαση που συνόδευσε την ομιλία του γράφοντος στην επιμορφωτική ημερίδα του Β΄ ΣΣ ΕΚΠΕ Κοζάνης με τίτλο "Συνιστώσες σχολικής Ιστορίας", στις 08.09.2015



https://drive.google.com/file/d/0B9w3CZuKl5HUOXdaYjhyRkpJZk0/view?usp=sharing

Σχολική και δημόσια Ιστορία

Ομιλία εκφωνηθείσα στις 03.09.15 στα πλαίσια της επιμορφωτικής ημερίδας του ΣΣ της Ε΄ ΕΚΠΕ Κοζάνης, με τίτλο "Διαθεματικές προσεγγίσεις της σχολικής Ιστορίας"

Προοίμιο ανακοίνωσης σε επιστημονικό συνέδριο

Επικείμενος ομιλητής στο τριήμερο (22-24.05.15) επιστημονικό συνέδριο, με διοργανωτές την Ένωση Επιστημόνων Δυτικής Μακεδονίας "Νικόλαος Κασομούλης" και την Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών Καστοριάς "Θωμάς Μανδακάσης", στο αμφιθέατρο ARISTOTELIS CONFERENCE ROOM του ESPEROS PALACE στην Καστοριά, με τίτλο "Ιστοριογραφικές αναζητήσεις της νεότερης και σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας. Η εισήγησή μου επιγράφεται Τάσεις της τοπικής Ιστορίας: το παράδειγμα του μεσαιωνικού οικισμού Αϊ Μηνά Σερβίων και θα ανακοινωθεί την Κυριακή 24η Μάη 2015 στις 11:30.

Διαλαμβάνονται σ' αυτή 2 μέρη: το θεωρητικό, ήγουν η θεώρηση της ιστοριογραφίας Κοζάνης και περιχώρων και το πρακτικό, δηλ. η έρευνα. Το δεύτερο αποτελεί πρακτικό παράδειγμα εφαρμογής των θεωριών, μέσα από την έρευνα μεσαιωνικού οικισμού. Φέρνει αυτή στο φως έναν άγνωστο και αινιγματικό μεσαιωνικό οικισμό, μελετάται η σχέση του με τα πέριξ κωμίδια και η αυτονόμησή του απ' τα οθωμανοκατεχόμενα Σέρβια. Το μονοπάτι της εργασίας ακολουθεί πιστά την πεπατημένη των υστερο-μεταμοντέρνων: κριτική-συμπάθεια-τόλμη-φαντασία.

Διατριβή Γιάννη Μπέτσα

Τιμής ένεκεν μας (ΣτΛ) εδόθη σήμερα (09.05.15) η διατριβή του επ. καθηγητή Ιστορίας της Εκπαίδευσης στο ΠΤΝ/ΠΔΜ και καθηγητή μου Γιάννη Μπέτσα Θεσμικές και λειτουργικές όψεις της εκπαίδευσης των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων στο οθωμανικό κράτος: από την έναρξη των μεταρρυθμίσεων έως την επανάσταση των Νεότουρκων, εκδόσεων Αφών Κυριακίδη.

Παράλληλα, εδόθη η μονογραφία Η κοινοτική διάσταση στην εκπαίδευση: Ιστορικές προβολές – σύγχρονες αναφορές μαζί με 9 τόμους της περιοδικής έκδοσης της ΕΜΣ Μακεδονικά.

Φχαριστούμε θερμά!

Γλώσσα κι εθνική ταυτότητα

Οι παρακάτω αράδες εκφωνήθηκαν την Κυριακή 30.11.14 κατά τη διάρκεια του συνεδρίου της ΕΕΔΜ "Η γλώσσα ως κώδικας επικοινωνίας και προϊόν πολιτισμού"


   Η φράση εθνική ταυτότητα -αγόμενη και φερόμενη κατά το δοκούν, προσδιορίζοντας ή αναπροσδιορίζοντας- έχει επικρατήσει να δίνει υπόσταση πολιτισμική σε πολιτικά δημιουργήματα. Η γλώσσα αποτελεί τον κύριο παράγοντα δημιουργίας εθνικής ταυτότητας. Πριν όμως απ’ αυτή χρειάζεται η δημιουργία επίγνωσης ή αντίληψης δηλαδή συνείδησης. Δημιουργείται αυτή από μόνη της ή μήπως πλάθεται; Υπήρχε πάντοτε στους ανθρώπους ή αποτελεί δημιούργημα των τελευταίων αιώνων στα πλαίσια διαμόρφωσης των σύγχρονων κρατών; Πώς και πόσο επηρεάζει ή επηρεάζεται η γλώσσα;

Συνέντευξη στο δυτικομακεδονικό περιοδικό together(τ. 6) σχετικά με το ΣτΛ

   Στις 22 Ιουνίου 2013 ιδρύθηκε στην Κοζάνη από μία ευρεία ομάδα νέων στην ηλικία και τη σκέψη, το Σχολείο του Λαού, μια κίνηση με πεδία δράσης την Ιστορία, ως μνήμη κι οπλισμό για το παρόν και το μέλλον, την Τέχνη, σαν έκφραση εκρηκτικών ψυχικών δυνάμεων, την Παιδεία, και τη σύνολη διατριβή περί της γνώσης, τον Πολιτισμό, σε όλες τις εκφάνσεις του σε ένα χειροπιαστό εργαλείο προσφοράς και σθένους, τη Φύση, για την έμπρακτη αξιοποίηση των καλλονών της περιοχής και των προϊόντων της, και την Καθημερινή Ζωή, όντας έτοιμοι να πλεύσουν στον ωκεανό της παγκοσμιότητας με δικό τους σκάφος, πορεία και πλήρωμα.

   Η ερευνητική ομάδα του Σχολείου του Λαού με επικεφαλείς τους Παυλό Κώστα (Ιστορικό-ερευνητή, πτυχιούχο ΑΠΘ) και Καλλιανιώτη Αθανάσιο (Ιστορικό, Δρ. Ιστορίας ΑΠΘ) εμβαθύνει σε ποικίλα θέματα του τόπου εστιάζοντας στην τοπική Ιστορία προωθώντας την ανάγκη να φωτιστεί το τοπικό και όχι μόνο παρελθόν σε επιστημονικές βάσεις.

Τιμητικήν εσπέρα στην ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ και τον ΒΠ Καραγιάννη

Την Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2014, στις 5μμ., στα πλαίσια του συνεδρίου της ΕΕΔΜ για τη γλώσσα, στο Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης, τιμάμε τον ΒΠ Καραγιάννη. Θα μιλήσουν οι Θανάσης Καλλιανιώτης (Ιστορικός, Δρ. Ιστορίας ΑΠΘ) για την ιστορική διαδρομή της ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ και ο Μάριος Μώρος (φοιτητής Φιλολογίας ΑΠΘ) για το μεταφραστικό της έργο. Θα χαιρετίσουν η Όλγα Κούρτογλου (Δρ. Ανθρωπιστικών Σπουδών) και ο ΒΠΚ (λογοτέχνης-εκδότης της ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ). Θα ακολουθήσει απαγγελία καραγιάννειων έργων και θα δοθεί ο λόγος στο κοινό για πιθανές τοποθετήσεις. Θα συντονίσει ο Κώστας Παυλός (Ιστορικός ΑΠΘ).

ΥΓ: Ενδέχεται να προβληθεί βίντεο αφιέρωμα στην ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Προμήνυμα ανακοινώσεων (δύο) σε επιστημονικά συνέδρια

Επικείμενος ομιλητής σε δύο επιστημονικά συνέδρια:

α) διήμερο (28-29.11.14) διεθνές επιστημονικό συμπόσιο (στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού  50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων), με διοργανωτές το τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, στο αμφιθέατρο της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με τίτλο "Ο πολύπτυχος καθρέφτης της Ιστορίας", Ιστορία και Ιστοριογραφία: παλαιοί και νέοι προβληματισμοί. Η εισήγησή μου έχει τίτλο Τοπική Ιστορία: παραδοσιακή και νέα και θα ανακοινωθεί το Σάββατο 29η Νοέμβρη 2014 στις 17:20. Μνημονεύει αυτή τις τάσεις στην ιστοριογραφία Κοζάνης και περιχώρων ενώ θα παρατεθεί πρακτικό παράδειγμα μέσα από την έρευνα οικισμού της Κερασιάς Κοζάνης.

β) τριήμερο (28-30.11.14) πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο, με διοργανωτή την Ένωση Επιστημόνων Δυτικής Μακεδονίας "Νικόλαος Κασομούλης", στο Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης, με τίτλο Γλώσσα: κώδικας επικοινωνίας και προϊόν πολιτισμού. Η εισήγησή μου έχει τίτλο Γλώσσα και εθνική ταυτότητα: επισκόπηση ελληνικής γλώσσας στα μάτια της Ιστορίας και θα ανακοινωθεί την Κυριακή 30η Νοέμβρη 2014 στις 13:30. Θα προβληθεί ιστορικοκοινωνικά η (αρνητική) εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας.

Πρακτικά ημερίδας Κερασιάς: παρουσίαση, σκέψεις, σχόλια

Η σημερινή μέρα είναι άκρως δηλωτική για το ΣτΛ, αφού η χορεία των μελών του που ανέλαβε να φέρει εις πέρας την προσπάθεια, χωρίς καμία οικονο­μική συνει­σφορά, υλική αρωγή, ή ηθική ένεση από τον κατ’ επίφαση διοργα­νωτή, ή μέσω κα­τασπατάλησης κρατικών πόρων -όπως συνηθίζεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις από τους προβαλλόμενους ή αυτοπροβαλλόμενους ως πα­τριάρχες των γραμμάτων και του πνεύματος του τόπου- κατέδειξε ότι δου­λεύουμε για την προώθηση της τοπικής Ιστο­ρίας και όχι για τον προσωπικό μας πλου­τισμό· στη συγκεκριμένη περίπτωση ούτε καν βιοπορισμό.

Παρουσίαση πρακτικών ημερίδας "Κερασιά: ιστορία - παιδεία - πολιτισμός" 15ης Σεπτέμβρη 2013

Ο ΑΜΣ Ελιμειακός Κερασιάς προχώρησε στην έκδοση των πρακτικών της ημερίδας "Κερασιά: Ιστορία - Παιδεία - Πολιτισμός" της 15ης Σεπτέμβρη 2013. Πρόκειται για αυτοέκδοση, όπου παρουσιάζονται τα πορίσματα της έρευνας των επιστημόνων που ασχολήθηκαν αφιλοκερδώς για την ανάδειξη του ιστορικού παρελθόντος του χωριού μας. Με απλά λόγια είναι η πρώτη έκδοση και μάλιστα επιστημονική για την Ιστορία του χωριού μας. Έγινε με χρήματα του συλλόγου και μόνο, χωρίς καμία κρατική επιχορήγηση. Είναι μια πρωτόγνωρη προσπάθεια του συλλόγου μας ώστε ο κόσμος να ξεφύγει από τα συνηθισμένα των συλλόγων(σουβλάκια, κλαρίνα, κ.τ.λ.) και να βοηθήσει στην εκμάθηση της Ιστορίας του χωριού αλλά και της ευρύτερης περιοχής (να στηριχθεί και η ονομασία του "Μορφωτικός", που είχε ξεχαστεί στο βωμό των γλεντιών και των πανηγυριών). Τα θέματα είναι ποικίλα: ξεκινάνε από τον μεσαίωνα και φτάνουν στα μέσα του 20ου αιώνα.

Πηγή: http://elimeiakoskerasias.blogspot.gr/2014/06/blog-post.html

Η πρώιμη Ιστορία της Κοζάνης μέσα από τα μάτια του Π. Λιούφη

 Οι παρακάτω αράδες, εστάλησαν χθες (30.05.2014) στην Εταιρεία ΔΥτικοΜακεδονικών ΜΕλετών ως πρόταση για συμμετοχή με ανακοίνωση στο συνέδριο που διατείνεται πως θα οργανώσει στα Γρεβενά 2-5 Οκτωβρίου 2014. Θα αρθούν άραγε οι συνήθεις περιορισμοί, ώστε να γίνει δεκτή;
Η παρούσα μελέτη εστιάζεται στο έργο του Π. Λιούφη. Ανιχνεύονται η σκέψη, η ιδεολογία, τα κίνητρα, οι πηγές κι εν τέλει η χρησιμότητά του.

Έχοντας ως πηγές του προγενέστερους ιστοριογράφους όπως ο Χ. Μεγδάνης (1818) και Κ. Γουναρόπουλος (1872) και επισφαλείς προφορικές μαρτυρίες συγχρόνων του πλέκει την πρώιμη Ιστορία της Κοζάνης μέσα από το πρίσμα της εποχής του. Η συγ­γραφή του έχει αποσπασματικό και συμπιληματικό χαρακτήρα με αρκετά φαντα­στικά στοιχεία και τάσεις εθνικιστικής έξαρσης και αποποίησης καθετί μη ελληνι­κού. Ο εθνοκεντρισμός της εποχής του μεταφέρεται ως τοποκεντρισμός στο έργο του.